Trình duyệt là nơi chúng ta dành phần lớn thời gian làm việc: đọc email, soạn tài liệu, họp trực tuyến, tra cứu và kiểm thử ứng dụng web. Một vài tiện ích (extension) được chọn kỹ có thể giúp bạn tiết kiệm đáng kể thời gian mỗi ngày. Tuy nhiên, kể từ khi Chrome chuyển hẳn sang nền tảng tiện ích Manifest V3 và vô hiệu hóa dần các tiện ích Manifest V2, không ít cái tên quen thuộc đã ngừng hoạt động hoặc phải thay bằng phiên bản mới. Bài viết này chỉ điểm qua những tiện ích nổi tiếng, vẫn đang được duy trì và tương thích với Chrome hiện tại.
Manifest V3 thay đổi điều gì với người dùng?
Manifest V3 là phiên bản mới của nền tảng tiện ích Chrome, chú trọng hơn vào bảo mật, quyền riêng tư và hiệu năng. Thay đổi đáng chú ý nhất với người dùng là các trình chặn quảng cáo: chúng phải dùng cơ chế lọc mới do trình duyệt cung cấp, thay vì tự do can thiệp vào mọi yêu cầu mạng như trước. Hệ quả dễ thấy nhất là uBlock Origin bản gốc không còn chạy trên Chrome, và nhà phát triển khuyến nghị chuyển sang uBlock Origin Lite.
Khi bạn thấy một tiện ích bị Chrome tắt với thông báo không còn được hỗ trợ, đó thường là tiện ích Manifest V2 chưa được nâng cấp. Hãy tìm phiên bản thay thế thay vì cố bật lại.
Tiện ích cho dân văn phòng
Bitwarden – trình quản lý mật khẩu
Lưu trữ mật khẩu được mã hóa, tự điền khi đăng nhập, sinh mật khẩu mạnh và hỗ trợ cả passkey. Bitwarden là mã nguồn mở và có gói miễn phí, phù hợp cả cá nhân lẫn nhóm làm việc.
uBlock Origin Lite – chặn quảng cáo
Phiên bản Manifest V3 của uBlock Origin, nhẹ và gần như không cần cấu hình. Trang web tải nhanh hơn, giao diện gọn hơn và giảm nguy cơ gặp quảng cáo độc hại. Vì giới hạn của nền tảng mới, khả năng lọc có thể kém bản gốc ở một số trang.
Google Docs Offline
Cho phép tạo và chỉnh sửa Google Docs, Sheets, Slides khi mất mạng, rồi tự đồng bộ khi có kết nối trở lại. Rất hữu ích khi làm việc trên xe, máy bay hoặc nơi mạng chập chờn.
Google Translate
Bôi đen một đoạn văn bản để dịch nhanh, hoặc dịch cả trang web. Tiện cho việc đọc tài liệu kỹ thuật, email từ đối tác nước ngoài.
Grammarly – kiểm tra văn phong tiếng Anh
Gợi ý sửa chính tả, ngữ pháp và văn phong khi bạn viết email, bình luận hay tài liệu bằng tiếng Anh ngay trên trình duyệt. Lưu ý văn bản bạn gõ sẽ được gửi tới máy chủ để phân tích, nên cân nhắc với nội dung nhạy cảm.
Dark Reader – chế độ tối cho mọi trang
Tự tạo giao diện tối cho những trang web không hỗ trợ sẵn, giúp dịu mắt khi làm việc buổi tối. Bạn có thể tắt cho từng trang nếu hiển thị không như ý.
Tiện ích cho lập trình viên
React Developer Tools
Do đội ngũ React phát triển, thêm tab Components và Profiler vào DevTools. Bạn có thể xem cây component, props, state, hooks và đo thời gian render để tìm điểm nghẽn hiệu năng.
Vue.js devtools
Công cụ chính thức cho hệ sinh thái Vue: xem cây component, trạng thái Pinia, router và dòng thời gian sự kiện.
Wappalyzer – nhận diện công nghệ của website
Cho biết trang web đang dùng framework, CMS, máy chủ, công cụ phân tích nào. Hữu ích khi khảo sát đối thủ, tìm hiểu cách các sản phẩm khác xây dựng hoặc chuẩn bị báo giá dự án.
ColorZilla – lấy mã màu
Bộ công cụ chọn màu từ bất kỳ điểm nào trên trang, xem lịch sử màu và tạo gradient CSS. Tiện ích này đã được nhà phát triển nâng cấp lên Manifest V3.
Đừng quên Chrome DevTools đã tích hợp sẵn rất nhiều công cụ mạnh như Lighthouse để kiểm tra hiệu năng, khả năng truy cập và SEO, hay chế độ giả lập thiết bị di động. Trước khi cài tiện ích mới, hãy kiểm tra xem DevTools đã có tính năng đó chưa.
Chọn và quản lý tiện ích an toàn
Tiện ích có thể đọc và thay đổi nội dung trang bạn truy cập, kể cả trang ngân hàng hay email công việc. Vì vậy, hãy cẩn trọng:
- Chỉ cài từ Chrome Web Store và ưu tiên nhà phát triển có uy tín, có trang web và chính sách quyền riêng tư rõ ràng.
- Đọc kỹ quyền yêu cầu: một tiện ích đổi màu nền không cần quyền đọc dữ liệu trên mọi trang web.
- Giới hạn phạm vi hoạt động: trong trang
chrome://extensions, mở chi tiết tiện ích và chọn chỉ cho phép chạy khi bạn nhấp vào hoặc chỉ trên một số trang nhất định. - Gỡ tiện ích không dùng: mỗi tiện ích là thêm một điểm rủi ro và tiêu tốn bộ nhớ.
- Cảnh giác khi tiện ích đổi chủ: nếu tiện ích bỗng yêu cầu thêm quyền mới hoặc hiển thị quảng cáo lạ, hãy gỡ bỏ.
- Tách hồ sơ Chrome cho công việc và cá nhân để mỗi hồ sơ có bộ tiện ích riêng, gọn gàng và an toàn hơn.
Với doanh nghiệp, quản trị viên có thể dùng chính sách của Chrome để chỉ cho phép một danh sách tiện ích đã được duyệt.
Kết luận
Một bộ tiện ích gọn nhẹ và đáng tin cậy sẽ giúp trình duyệt trở thành công cụ làm việc hiệu quả hơn. Với dân văn phòng, trình quản lý mật khẩu, chặn quảng cáo và làm việc ngoại tuyến là những thứ nên có. Với lập trình viên, các công cụ DevTools cho framework và tiện ích nhận diện công nghệ giúp gỡ lỗi và khảo sát nhanh hơn. Hãy cài ít nhưng chất, và định kỳ rà soát lại danh sách tiện ích của mình.
